به مناسبت 8 خرداد – روز مشاور املاک
به قلم: افشین خدری | عضو اتحادیه مشاورین املاک؛
بازار مسکن در ماه های اخیر در وضعیتی میان رکود و انتظار قرار گرفته است. در بخش خرید و فروش، کاهش محسوس توان مالی خانوارها و فاصله قابل توجه میان درآمد و قیمت مسکن، موجب افت معاملات واقعی شده است. در مقابل، فروشندگان نیز به دلیل نگرانی از کاهش ارزش دارایی در آینده یا نوسانات بازار، تمایل محدودی به تعدیل قیمت ها دارند. این وضعیت، تعادل طبیعی بازار را مختل و آن را در وضعیت «انتظار تورمی» قرار داده است.

در بخش اجاره و رهن نیز فشار معیشتی بر خانوارها به یکی از جدی ترین چالش های اجتماعی تبدیل شده است. افزایش هزینه های زندگی، بخش بزرگی از جامعه را در تأمین مسکن مناسب با مشکل مواجه کرده و موجب شده بازار اجاره به شدت تحت تأثیر نوسانات عمومی اقتصاد قرار گیرد. نتیجه این شرایط، افزایش جابه جایی های اجباری، تمدیدهای دشوار و رشد تنش های اقتصادی میان موجر و مستأجر بوده است.

از سوی دیگر، مجموعه ای از عوامل بیرونی و کلان نیز بر بازار اثرگذار بوده اند. تحولات منطقه ای و فضای روانی ناشی از رویدادهایی مانند «جنگ رمضان»، در کنار افزایش لحظه ای نرخ ارز، موجب تشدید بی ثباتی در اقتصاد کلان شده است. این نوسانات به سرعت به بازار واقعی منتقل شده و به ویژه در بخش مواد اولیه و مصالح ساختمانی اثر مستقیم گذاشته است؛ به گونه ای که قیمت فولاد، سیمان، خدمات پیمانکاری و سایر نهاده های ساخت وساز با تغییرات شدید مواجه شده اند.

این افزایش هزینه ها، زنجیره تولید مسکن را تحت فشار قرار داده و باعث رشد قیمت تمام شده ساخت وساز شده است. در نتیجه، بسیاری از پروژه های جدید با تأخیر یا توقف مواجه شده و سرمایه گذاران نیز در تصمیم گیری های خود با احتیاط بیشتری عمل می کنند. چنین فضایی، مستقیماً بر روند خرید، فروش، رهن و اجاره اثرگذار بوده و رکود تورمی را در بازار تشدید کرده است.

در کنار این شرایط، موضوع قوانین و سیاست های مالیاتی حوزه املاک نیز به یکی از مؤلفه های مهم در رفتار بازار تبدیل شده است. اگرچه هدف این سیاست ها شفاف سازی و کنترل فعالیت های غیرمولد بوده، اما در برخی موارد موجب افزایش احتیاط فعالان بازار و کاهش سرعت گردش معاملات شده است. این امر نشان می دهد که ثبات و پیش بینی پذیری در سیاست گذاری، یکی از نیازهای اساسی این بخش است.

در چنین شرایطی، نقش مشاوران املاک صرفاً به عنوان واسطه خرید و فروش محدود نمی شود، بلکه به عنوان حلقه اتصال میان واقعیت های اقتصادی و تصمیمات خانوارها، نقشی تحلیلی، مشورتی و حتی اجتماعی یافته است. امروز مشاور املاک، بیش از قیمت گذاری، در حال مدیریت «اعتماد» میان طرفین معامله است.

جمع بندی شرایط نشان می دهد که آینده بازار مسکن در گرو چند متغیر کلیدی است:
کنترل تورم، ثبات نرخ ارز، بهبود قدرت خرید مردم، اصلاح هدفمند قوانین مالیاتی و کاهش نااطمینانی های اقتصادی. بدون تحقق این عوامل، بازار همچنان در وضعیت رکود نسبی همراه با نوسانات قیمتی باقی خواهد ماند.

در پایان، به مناسبت 8 خرداد – روز مشاور املاک – این روز را به همه فعالان شریف این صنف تبریک گفته و یادآور می شود که مشاوران املاک، امروز نه فقط فعالان اقتصادی، بلکه شاهدان مستقیم تحولات عمیق اجتماعی و اقتصادی کشور هستند.